Programmabegroting 2016

Vorige week overleed Willem Aantjes. Wie de berichten in de media naar aanleiding van zijn overlijden heeft gevolgd heeft zeer waarschijnlijk ook gehoord over zijn beroemd geworden Bergrede.

Nu is er een Bergrede die ouder is dan deze die we in de bijbel tegen komen en ook wel bekend staan als de zaligsprekingen. Belangrijk is daarin de vraag naar geluk. Wanneer ben je gelukkig? Het is een centrale vraag die veel mensen bezig houdt. Niet alleen toen maar ook nu. Gelukkig, dat kun je zijn op momenten dat je getroost wordt wanneer je verdriet hebt, of wanneer je zorgt voor anderen wanneer jij het beter hebt en in staat bent om te helpen. Klaar staan voor een ander op momenten dat het nodig is ;dat is waar het in de samenleving om zou moeten gaan.

De mens is ten principale medemens. Leven doen we niet alleen, maar in verbanden. De samenleving kent een groot aantal verbanden die naast elkaar bestaan en ieder een eigen karakter hebben. Mensen hebben binnen die verbanden hun eigen verantwoordelijkheden. Problemen kunnen het beste allereerst in eigen kring worden opgelost. De reflex ‘Hoe kan de overheid dit probleem oplossen?’ is de christelijk-sociale traditie waarin de ChristenUnie staat vreemd.

Decentralisaties.

Daarom zien we als fractie ook de voordelen van de decentralisaties. Nu we het komende jaar gaan gebruiken om echt te komen tot een transformatie is het van groot belang dat we de zorg blijven leveren die nodig is. Maar ook zorg  die goed georganiseerd kan worden dicht bij de zorgvrager. Daarin zitten juist lokaal de kansen.

Wanneer grote afstanden en niet effectieve bureaucratische schijven worden weggenomen maakt dat de zorg effectiever. We zijn blij met de gekozen aanpak in Slochteren waarin we ruimte bieden aan onze inwoners om die eigen zorgvraag goed in te kunnen vullen en dat we het afgelopen jaar hebben gebruikt om goed voorbereid de transitiefase in te gaan. Dat neemt natuurlijk niet weg dat we geen zorgen hebben over de risico’s die dit met zich me brengt. Dat vraagt om maatwerk wanneer maatwerk geboden is en een algemene voorziening onvoldoende oplost. Er is en blijft dus ruimte voor inzet van een PGB.

Goede voorlichting is hierin erg belangrijk, maar belangrijker nog is het vroegtijdig meenemen van alle voor de gemeente belangrijke gesprekspartners. We hebben waardering voor de inzet van het sociaal team maar kunnen niet zonder de blijvende goede inbreng van de WMO raad en het platform Werk en Inkomen. Vanaf deze plaats willen we hen als fractie bedanken voor het vele goede werk dat ze doen.

In de decentralisaties volgen we als land vooral het voorbeeld van Denemarken. Wat we in Nederland niet en daar wel hebben gedecentraliseerd is de intramurale zorg. Dat betekent dat we geen invloed hebben op de zorg die geboden wordt door bijvoorbeeld de Zonnehuisgroep. Het recent aangekondigde sluiten van het Olderloug heeft veel los gemaakt in Slochteren. Wij maken ons zorgen over hoe het straks verder moet en wat er gedaan kan worden om een belangrijke voorziening te behouden. Daarin zullen we ook de samenleving moeten betrekken. Het lijkt ons bij uitstek een kans om invulling te geven om burgers actiever te betrekken bij hun dorp. De grote groep die zorg nodig heeft, namelijk de generatie van vlak na de Tweede Wereldoorlog, komt er straks wel aan.

Sterke dorpen.

Dat brengt me bij een ander belangrijk onderwerp voor de gemeente Slochteren. We willen, ook vanwege de herindeling, graag komen tot sterkere dorpen. Dat vraagt het nodige van dorpsgemeenschappen zelf. De basis van vrijwilligers is wel steeds smaller aan het worden. Van vrijwilligers wordt steeds meer gevraagd en het vinden van nieuwe mensen lijkt steeds moeilijker te worden. Dat stelt ons ook voor uitdagingen in het goed vorm geven van de sterke dorpen. In onze regio hebben we te maken met vergrijzing en ontgroening. Dat zorgt er voor dat voorzieningen onder druk komen te staan. Voor de leefbaarheid zijn goede voorzieningen erg belangrijk.  Daarom blijft de ChristenUnie zich inzetten voor de kleine scholen. We herkennen ons dan ook niet in de visie van OPOS en zijn blij dat we daarin meer fracties aan onze zijde vinden.

Gas en aardbevingen.

Naast deze uitdaging hebben we ook nog eens te maken met de negatieve gevolgen van de aardgaswinning. Gevoelens van onveiligheid nemen toe en we vinden dat daar te weinig aandacht voor is. Het gaat teveel om steen. Natuurlijk is dit belangrijk en moet dat netjes worden geregeld. Maar maakt dat aandacht voor de menselijke kant overbodig? Wij denken van niet en vragen daar opnieuw aandacht voor. Het doet echt wel iets met mensen wanneer zij het idee hebben tegen muren op te lopen in de afhandeling van schade waar zij niet om hebben gevraagd of wanneer zij voor kortere of langere tijd hun vertrouwde omgeving kwijt zijn. Je huis moet je thuis zijn.

Herindeling.

De herindeling vraagt steeds meer tijd en aandacht en dus ook steeds meer geld. Eerder hebben we al aangegeven dat je niet moet gaan herindelen omdat je denkt dat alles daarmee goedkoper wordt. In die gedachte worden we gesteund door studies die dat ook uitwijzen. We zetten als fractie pas vervolgstappen wanneer die worden gevraagd en zullen dit proces in het belang van onze inwoners kritisch volgen. Zorgvuldigheid is voor ons belangrijker dan snelheid. We hoeven niet de eerste herindelingsgemeente te zijn in de provincie Groningen. Eerder benoemden we al dat er misschien eerder een tandje terug dan vooruit moest worden geschakeld. Daarin is, zeker vanwege de zorgelijke financiële en bestuurlijke situatie, niets gewijzigd.

Werk.

Werk is belangrijk maar, ook nu we uit de economische crisis lijken te komen, niet vanzelfsprekend. Inzet om mensen aan het werk te krijgen is belangrijk. We vinden dat daarin nog wel slagen gemaakt kunnen worden. Duidelijke doelstellingen en afspraken met het BWRI zijn wat de ChristenUnie betreft echt nodig. Eerdere ervaringen met re-integratie gaven ons de indruk dat bemiddeling kort durend succes had en er een circulatie op gang kwam die ongewenst is. Tot een duurzame oplossing kwam het te weinig.

We vragen in dit verband ook aandacht voor de groep van 21 tot 27 jaar. Zij vallen niet meer onder de zorgplicht van ouders maar hebben nog een heel aantal jaren geen recht op een uitkering. Zij zijn te weinig in beeld bij de uitkeringsinstanties omdat ze formeel geen cliënt zijn. Het risico is reëel dat zij zich in de schulden steken en op het moment dat ze wel onder de zorg van de gemeenten vallen naast een onnodig grote afstand tot de arbeidsmarkt ook te maken hebben met schuldenproblematiek. Het lijkt ons beter om de kraan te repareren in plaats van de dweil te hanteren.

Duurzaamheid.

Een belangrijk punt van bezinning vormt de omgang met de aarde. Hebzucht wordt, niet zonder reden, de wortel van al het kwaad genoemd.  Ook de Bergrede is hier kort en duidelijk: je kunt niet God dienen én de Mammon – waarbij deze Mammon staat voor de zucht naar meer. We moeten toe naar een economie van het genoeg. Dat vraagt ook van lokale overheden inzet om goed om te gaan met grondstoffen. Programma’s als van afval naar grondstof en initiatieven om beter aan voorscheiding te doen zijn wat mijn fractie betreft dan ook belangrijk. We zijn blij met de toezegging dat we daar in gezamenlijkheid met andere gemeenten aandacht voor hebben.

Waarom aandacht voor duurzaamheid? Omdat de aarde niet van onszelf is. Met de aarde hebben wij mensen verantwoord om te gaan: uit liefde en vanuit de opdracht de schepping mee te beheren en te bewaren. De draagkracht van de aarde kent grenzen. Het getuigt daarom meer van realisme dan van idealisme om duurzaamheid prioriteit te geven.

Actueel.

Wanneer ben je gelukkig? Dat was de belangrijke vraag die Jezus beantwoordt in de Bergrede. Tegenwoordig lijkt daar van te zijn gemaakt wie is de gelukszoeker? We zien een samenleving die zich verhard maar ook initiatieven die laten zien dat de samenleving veerkracht heeft om in te springen wanneer dat nodig is. Uiteindelijk gaat het om het samenspel tussen overheid en burgers. Daarin maken we in Slochteren goede slagen, maar het werk is nog niet klaar. We wensen college, raad en ambtelijk apparaat Gods zegen toe om die taken goed te kunnen vervullen.