Bekend is dat de provincie Groningen 'krachtige' gemeenten verlangt, maar op het standpunt staat dat de discussie over een mogelijke herindeling van onderaf (door gemeenten) gevoerd moet worden. Volgens ChristenUnie-gedeputeerde Rudi Slager ligt er geen blauwdruk voor gemeentelijke herindeling op het provinciehuis. "Het DvhN heeft eigen conclusies uit het onderzoek getrokken en niets vermeld over bestaande samenwerkingsverbanden en voorgenomen samenwerkingsvormen".

In de beleidsnotitie Gemeentelijke herindeling van het ministerie van BZK wordt gesproken over uitbreiding van de Wgr (Wet gemeenschappelijke regelingen), versterking van centrumgemeenten, versterking van (te) kleine gemeenten, vrijwillige herindeling en wijziging van de Wet arhi (algemene regels herindeling). Basiskwaliteit en maatwerk zijn de leidende principes in deze notitie. Feit is dat de rijksoverheid steeds meer taken overhevelt naar gemeenten (na de Wmo de nWro en de Wabo).

Rijks- en provinciaal bestuurskrachtbeleid, sterke en zwakke punten van de Groninger gemeenten, conclusies en aanbevelingen van het onderzoeksbureau: al met al voldoende stof voor raadsleden, wethouders en Statenleden om (aan de hand van stellingen) een hele avond over te discussiëren.

Een paar feitelijkheden

• De Groninger gemeenten zijn (behalve de gemeente Groningen) relatief klein qua inwoneraantal
• De gemeente Ten Boer laat de meeste taken door de gemeente Groningen uitvoeren
• Voor Meerstad (grotendeels gepland op het grondgebied van de gemeente Slochteren) is de gemeenschappelijke regeling Meerstad in het leven geroepen
• De gemeenten Reiderland, Scheemda en Winschoten gaan m.i.v. 1 januari 2010 samen verder als gemeente Oldambt
• De gemeenten Delfzijl, Eemsmond, Appingedam en Loppersum sloten onlangs met elkaar en met de provincie een bestuursakkoord (DEAL-gemeenten)

'Slim samenwerken' (met behoud van zelfstandigheid) was een veelgehoorde opmerking, waarbij enkele fracties ook over de provinciegrens heen willen kijken. Door een veelheid aan gemeenschappelijke regelingen lopen gemeenteraden het risico te veel op afstand te komen staan, zo werd opgemerkt. Breed werd gediscussieerd over de stelling dat tegen samenvoeging(splannen) vaak wordt ingebracht dat de afstand tot de burger te groot wordt, maar dat dit argument steeds minder geldt door uitbreiding van digitale dienstverlening.

BMC beveelt vaak SETA (Samen, en toch apart) aan als duurzame oplossing van bestuurskrachtproblemen. Dat er hier en daar iets moet gebeuren lijkt wel duidelijk. "De provincie kijkt over de schouders van gemeenten mee", aldus gedeputeerde Slager. De discussie over de resultaten van het bestuurskrachtonderzoek wordt door gemeenten en provincie binnenkort gevoerd of voortgezet. De ChristenUnie-Statenfractie peilde alvast de mening van de raadsfracties.