In de media is er na de laatste raadsverkiezingen al de nodige aandacht geweest voor net fenomeen wachtgeld. De gekozen koppen in het Dagblad van het Noorden vormen vaak al de opmaat voor de publieke verontwaardiging. Want ja, in de politiek ga je toch vanwege je idealen en niet om het geld. In de reacties van lezers worden de politiek in zijn algemeenheid en de beoogde wethouders in het bijzonder flink geschoren. Zakkenvullers, wanpresteerders, uitvreters en zelfverrijkers zijn denk ik nog wel de meest gematigde uitdrukkingen die in de bijdragen van inzenders werden gebruikt.

Wachtgeld is een gevoelig onderwerp. In de vorige raadsperiode heeft de ChristenUnie al eens gevraagd hoe het kon dat we zoveel wachtgeld betaalden. Er werd destijds niet geantwoord op de vraag zelf, maar wel op de rechtmatigheid van het besteedde geld. het geld was terecht uitgegeven en alles was volgens de regels van het spel gegaan.

In een bericht van het DvhN van deze zaterdag blijkt dat we als gemeente Slochteren over de periode 2002-2010 een bedrag van 1,2 miljoen euro aan wachtgeld hebben uitgekeerd. Dat is veel geld en we horen dan ook tot de gemeenten die per hoofd van de bevolking hoog in de top zitten.

Een verklaring voor het bedrag is niet zo moeilijk te geven, de gemeentepolitiek is de laatste jaren erg veranderd. Waren we decennia gewend dat de PvdA met het CDA en de VVD regeerde, en soms zelfs met alleen maar één van deze twee, in 2002 kwam daarvoor nieuwkomer Gemeentebelangen in de plaats. De PvdA bestuurder verdween en kwam ook bij de nieuwe deelname in 2006 niet terug. Wat wel veranderde was de samenstelling van het college in 2006. De PvdA kwam terug, met als nieuwe collegepartner de ChristenUnie. Twee partijen zagen hun wethouderspost verdwijnen, want zowel Gemeentebelangen als het CDA keerden niet terug.

Nu kun je van het hele wachtgeld gebeuren veel zeggen, maar een complete vergelijking met het normale bedrijfsleven gaat wat mij betreft niet op. Een baan in de politiek is nooit gegarandeerd. Iedere nieuwe periode worden er weer records gebroken omdat wethouders met een motie van wantrouwen de laan worden uitgestuurd. Een motie van wantrouwen hoeft niet gelijk te staan met een gebrek aan functioneren. Ook prima functionerende wethouders worden soms slachtoffer van de machtspolitiek van partijen. In veel CAO’s is geregeld dat een politieke functionaris terug kan komen na een verblijf van één periode in het openbaar bestuur. Dat lijkt sympathiek, maar de persoon die de functie van de nieuwbakken wethouder overneemt zit vier jaar in onzekerheid.

Anders wordt het wanneer je oneigenlijk gebruik maakt van de regeling. Dat gebeurt nu in onder andere buurgemeente Hoogezand-Sappemeer. Om de meerderheid te behouden moest de oude coalitie een gewillige, tamme partner vinden. Dat werd nieuwkomer D66 die vooraf wel erg veel praats had maar op het pluche nu al weer een tijdje heerlijk loopt te slapen en gezien de bandopnames over de omstreden wachtgelddiscussie niet zo erg veel waarde meer hecht aan hoe het in een democratie zou moeten werken. Het mag dus kan het, en het kan omdat het mag. Dat laatste mag waar zijn, maar levert wel het beeld op dat politici er allereerst zitten voor zichzelf. Terecht komt daar kritiek op, want alle betrokkenen wisten dat een fulltime functie er niet meer in zat. Minder werken is nu eenmaal overal minder betaald krijgen. Dat geldt voor de vakkenvuller net zo goed als voor de wethouder die na de verkiezingen voor kleinere baanomvang in de boeken staat. De wethouder die er desondanks voor kiest om als zakkenvuller door het leven te gaan, hoeft niet vreemd op te kijken als hij na de verkiezingen legaal gebruik mag gaan maken van de wachtgeldregeling. Want dat is de situatie waarvoor ze bedoeld is.